Pytania i odpowiedzi


Koleżanki i Koledzy,

Trwa proces modernizacji Służby Celnej, która ma Naszą Służbę zbliżyć do administracji celnych wiodących krajów Unii Europejskiej oraz do służb mundurowych funkcjonujących w naszym kraju.

Modernizacja Służby Celnej wymaga wielu zmian ustawowych oraz odpowiednich nakładów finansowych. Dlatego też został przygotowany kompleksowy i nowoczesny program Modernizacji Służby Celnej przyjęty w dniu 16 września 2008 r. przez Radę Ministrów, oraz trwają prace nad Ustawą o Służbę Celnej, Ustawą Prawo celne, Ustawą o grach i zakładach wzajemnych oraz Ustawą o podatku akcyzowym.

Zmiany w Służbie Celnej dotyczą nas wszystkich. Wszyscy zatem mają prawo znać nie tylko kierunki proponowanych regulacji, ale także szczegółowe rozwiązania, które będą określać nasze prawa i obowiązki.

Ażeby zapewnić tę wiedzę, postanowiliśmy uruchomić narzędzie do zadawania pytań dla każdego funkcjonariusza i pracownika Służby Celnej.

Pytania można zadawać drogą elektroniczną pod adresem: modernizacja@mofnet.gov.pl. Odpowiedzi na najczęściej powtarzające się pytania będą publikowane na stronie głównej portalu Corintia w zakładce Modernizacja Służby Celnej - ,,Pytania i odpowiedzi".

Gorąco zachęcam do korzystania z tego sposobu pozyskiwania wiedzy na temat modernizacji Służby Celnej.

                                                                                                                                                            Witold Lisicki



PYTANIA I ODPOWIEDZI

45


  Funkcjonariusze celni przechodzący na stanowiska cywilne dostaną na wejściu wyrównanie za stracone przywileje.
  Czy pracownik korpusu służby cywilnej, przyjmujący stanowisko funkcjonariusza celnego otrzyma również „na wejściu”
  wszystkie przywileje przysługujące funkcjonariuszom, np. dodatkowy urlop celny? Jestem pracownikiem korpusu służby
  cywilnej z 20-letnim stażem pracy. W jaki sposób liczyć się będzie staż mojej pracy do dodatkowego urlopu celnego?


           Obecne zapisy projektu ustawy o Służbie Celnej nie przewidują zaliczania stażu w administracji skarbowej do potrzeb
           naliczania dodatkowego urlopu celnego, ale Ministerstwo Finansów planuje zgłoszenie autopoprawki, która będzie
           dawała taką możliwość. Wówczas, staż pracy w administracji skarbowej będzie się liczył do naliczania dodatkowego
           urlopu.

44


  Pracuję 17 lat w oddziałach granicznych. Jeżeli przed wejściem w życie nowej ustawy zostanę nagle przeniesiony
  do komórki przeznaczonej do ucywilnienia to dostanę propozycję pracy czy służby?


           Przedstawiona propozycja będzie odnosić się do miejsca, w którym pracuje/pełni służbę konkretna osoba w momencie
           wejścia w życie ustawy. W tym przypadku byłaby to, więc propozycja pracy a nie służby. Natomiast, przy
           przenoszeniu służbowym, powinna być brana pod uwagę przydatność do służby oraz doświadczenie zawodowe.
           Takie sytuacje będą monitorowane przez kierownictwo Służby Celnej, aby nie dochodziło do nadużyć „ostatniej chwili”.

43


  Czy nowa ustawa coś korzystnego przewiduje dla funkcjonariuszy pracujących powyżej 25 lat tylko w Służbie Celnej
  np.: emerytury lub inne?


           Osoby pełniące służbę wiele lat będą otrzymywać wyższy dodatek za wieloletnią służbę (art. 153 ust. 2 projektu
           ustawy). Dodatek ten, dla osoby z 25-letnim stażem będzie wynosił 22,5 % i będzie wrastać co roku aż do 30-letniego
           stażu.

42


  Dlaczego komórki audytu wewnętrznego przewidziane są do ucywilnienia?
  Czy słuszne jest, aby kontroler wewnętrzny był funkcjonariuszem a audytor wewnętrzny „cywilem”? Biorąc pod uwagę
  charakter zadań wykonywanych przez audytorów wewnętrznych i kontrolerów wewnętrznych (formułowanie opinii i ocen
  wykonywania zadań m.in. w zakresie zarządzania komórkami organizacyjnymi przez funkcjonariuszy celnych oraz
  wykonywania zadań przez samych funkcjonariuszy), nie różnią się one, a wręcz odwrotnie, audytor wewnętrzny ma
  szerszy zakres zadań, bo bada całe systemy. Dlatego też, czy nie jest zasadnym, aby komórki audytu wewnętrznego
  miały status „mieszany”?


           Audytor wewnętrzny nabywa uprawnienia podstawie ustawy o finansach publicznych. Audyt bada funkcjonowanie
           systemów a kontrola sprawdza realizację zadań, np. kontrolnych. Audyt pełni funkcje doradczą, dlatego też istotna
           jest pewnego rodzaju „niezależność instytucji audytu”. Kontrola ma funkcję weryfikacyjną i inspekcyjną. Jest działaniem
           instytucjonalnym, a więc w imieniu naczelnika urzędu czy dyrektora izby.

41


  Jak wyglądać będzie po modernizacji przyporządkowanie funkcjonariuszom stopni służbowych? Czy stopnie służbowe,
  które obecnie posiadają funkcjonariusze, zostaną przełożone na odpowiadające im nowe stopnie, czy też będą
  obowiązywały nowe zasady nadawania nowych stopni, np. staż pracy, opinia przełożonych itp.?


           Stopnie służbowe, które obecnie posiadają funkcjonariusze nie zostaną przełożone na nowe stopnie służbowe.
           W momencie wejścia w życie ustawy, funkcjonariusze otrzymają nowe stopnie służbowe. Kryteria ich przyznawania
           to doświadczenie w służbie, posiadane kwalifikacje (np. wykształcenie, dodatkowe kursy, szkolenia), zajmowane
           stanowisko, staż w służbie/korpusie służby cywilnej oraz opinia służbowa (art. 120 ust 1 projektu ustawy).

40


  Chciałbym się dowiedzieć, czy planowana modernizacja Służby Celnej doprowadzi wreszcie do likwidacji obecnej
  sytuacji, w której funkcjonariusze celni posiadający wyższe wykształcenie – w tym magisterskie, z dziedzin
  adekwatnych do swego zawodu (ekonomia, administracja, finanse, prawo), nadal wykonują swe obowiązki podlegając
  i wykonując polecenia osób nie posiadających w ogóle wyższego wykształcenia lub niezwiązanego – dalece
  odbiegającego od charakteru służby?


           Jednym z elementów modernizacji jest możliwość kształtowania i planowania kariery zawodowej przez każdego
           funkcjonariusza celnego.
           Awans na stanowisko służbowe będzie mógł nastąpić w przypadku istnienia wolnego stanowiska służbowego
           lub zwolnienia takiego stanowiska i powinien być poprzedzony rekrutacją wewnętrzną. Minister Finansów w drodze
           rozporządzenia określi tryb dokonywania zmian na stanowiskach służbowych, tryb awansowania oraz wymagane
           kwalifikacje do zajmowania poszczególnych stanowisk. Zatem, jeżeli ktoś nie będzie spełniał wymaganych kwalifikacji,
           nie będzie mógł pełnić służby na danym stanowisku. Ocenę zgodności kwalifikacji kandydata z wymogami danego
           stanowiska będzie dokonywał powołany przez kierownika urzędu zespół.
           Trzeba pamiętać, że wykształcenie jest istotnym elementem wchodzącym w skład pojęcia kwalifikacji zawodowych,
           ale nie jedynym, wobec tego, nie można przyjąć założenia, że wykształcenie będzie po modernizacji jedynym
           kryterium kształtującym podległość służbową. Innymi, obok wykształcenia elementami branymi pod uwagę przez
           zespół będą np: staż służby/pracy w administracji celnej, ukończenie kursów specjalistycznych.

39


  W związku z informacją zawartą w notatce z dnia 30 grudnia 2008 r. ze spotkania SSC z Federacją ZZ, dotyczącą
  przeprowadzania testów przydatności do służby funkcjonariuszy celnych, analogicznymi do testów w innych służbach.
  Czy dobrze rozumiem, że chodzi tu o testy sprawnościowe? Jeżeli tak, to z jakiego artykułu to wynika? Czy ktoś
  brał pod uwagę, że póki co, musimy pracować do 65 roku życia, więc jakie testy u 64-latka? Jestem funkcjonariuszem
  z 16 letnim stażem pracy, z których 15 przepracowałem w tzw. operacyjnym (GM). Od roku pracuję w innej komórce,
  w której będą pracować funkcjonariusze. Jestem osobą niepełnosprawną (po operacji kręgosłupa), nie mogę biegać
  i dźwigać, ale mogę siedzieć za biurkiem (pracować głową), co obecnie robię. Więc jakie testy sprawnościowe będą
  mnie obowiązywać? A może, jako nikomu niepotrzebne stare narzędzie wyrzucicie mnie na śmietnik?


           Art. 102 ust. 1 projektu ustawy o Służbie Celnej przewiduje, że funkcjonariusze pełniący służbę w wyodrębnionych
           komórkach (dotyczy komórek, w których przewiduje się użycie środków przymusu bezpośredniego), albo przewidziani
           do takiej służby mogą być poddani testom sprawności fizycznej, badaniu lub badaniu psychofizjologicznemu.
           Nie chodzi więc wyłącznie o testy sprawnościowe.
           Test przydatności do służby będzie miał na celu sprawdzenie przydatności funkcjonariusza do służby na danym
           stanowisku lub w określonej komórce organizacyjnej, a nie przydatności do służby w ogóle. Nie można mówić zatem
           o traktowaniu funkcjonariusza jako przedmiotu, bowiem chodzi nie tylko o skuteczność wykonywanych zadań,
           ale przede wszystkim o bezpieczeństwo samego funkcjonariusza, który je wykonuje a także innych funkcjonariuszy,
           którzy uczestniczą w wykonywaniu tych zadań. Osoba, która nie może biegać i dźwigać powinna zostać skierowana
           do wykonywania zadań służbowych nie wymagających biegania i dźwigania.

38


  Czy to enigmatyczne wartościowanie stanowisk jest konieczne do przedstawienia propozycji klucza, wg którego
  przydzielane byłyby nowe stanowiska i stopnie? Czy jeśli młodszy kontroler celny siedzi przy jednym biurku
  z inspektorem z 25-letnim stażem i robią to samo (bo tak zwykle jest), to czy ich stanowiska zostaną zwartościowane
  identycznie i po wejściu nowej ustawy okaże się, że obaj są np. młodszymi specjalistami z podoficerskim stopniem?


           Należy rozróżnić dwie rzeczy: stopień i stanowisko. Stopień jest przypisany osobie a stanowisko, zadaniom, które
           ta osoba wykonuje. Jeżeli dwaj funkcjonariusze: młodszy kontroler celny i inspektor celny (z 25-letnim stażem)
           w momencie wejścia w życie ustawy, będą wykonywać te same zadania to ich stanowiska zostaną zwartościowane
           tak samo. Wartościowaniu podlegać będą, bowiem stanowiska, a więc wykonywane czynności/zadania a nie osoby.
           Stanowiska zostaną opisane i zwartościowane. Opis będzie wskazaniem wykonywanych czynności/obowiązków/zadań,
           a wartościowanie będzie określać poziom samodzielności podejmowanych decyzji i uposażenie/wynagrodzenie
           na danym stanowisku. Natomiast stopnie służbowe, będą nadawane w oparciu o: kwalifikacje, zajmowane stanowisko,
           staż służby/pracy oraz opinię służbową.
           Zatem w opisanej w pytaniu sytuacji, obaj funkcjonariusze będą pełnić służbę na tym samym stanowisku ale zapewne
           będą mieć inny stopień służbowy.

37


  Za stanowisko kierownicze przewidziano dodatek, który jak rozumiem będzie odebrany po zaprzestaniu piastowaniu
  tego stanowiska. Osoba taka, siłą rzeczy, będzie pełnić służbę na stanowisku niższym. Czy zostanie obniżone
  również uposażenie zasadnicze? Czy np. były dyrektor zachowa swoje dyrektorskie uposażenie zasadnicze, będąc
  już np. kierownikiem referatu lub w grupie ekspertów celnych?


           Osoba, która zmieni stanowisko, utraci dodatek wynikający z tego stanowiska, a otrzyma dodatek wynikający
           z innego stanowiska, które zostanie jej wyznaczone. Bez względu na to, czy będzie to przejście na stanowisko
           wyższe, niższe czy na inne stanowisko (awans w poziomie). Na tym między innymi polega system dodatków.
           Natomiast uposażenie zasadnicze nie ulegnie zmianie. Zatem dyrektor, tracąc stanowisko dyrektora, zachowa
           uposażenie zasadnicze (które nie będzie odbiegać od innych wysokich merytorycznych stanowisk), a utraci
           relatywnie wysoki dodatek za piastowanie stanowiska dyrektora.

36


  Czy były dyrektor zachowa swój stopień służbowy, jeśli dla jego stanowiska (po „degradacji”) maksymalny, możliwy
  stopień jest niższy? Jest to sytuacja, która może się zdarzyć, a nie ma precedensu w innych służbach mundurowych,
  gdzie w takich przypadkach odchodzi się z honorem na emeryturę.


           Stopnie służbowe w służbie Celnej są dożywotnie. (art. 116 ust.1 projektu ustawy). Utrata stopnia służbowego
           następuje tylko w przypadku; zrzeczenia się, pozbawienia praw publicznych, skazania prawomocnym wyrokiem,
           wydalenia ze służby (art. 117 projektu ustawy). W szczególnych przypadkach można będzie mieć wyższy stopień
           niż maksymalny, przewidziany dla danego stanowiska.

35


  Jakie są szanse dostania się do np. korpusu oficerów młodszych, jeżeli nie piastuje się stanowiska kierowniczego?
  Z dotychczasowych informacji wynika, że takowych nie ma. Jaki byłby, więc sens podnoszenia swoich kwalifikacji
  (studia, kursy itp.) skoro i tak nie będzie już szans na awans w stopniu i stanowisku? Pytanie dotyczy osób, które
  pracują 15 – 20 lat na stanowiskach kontrolerskich.


           Sądzę, że zarówno pytanie, a już na pewno odpowiedź, dotyczy wszystkich funkcjonariuszy. Nie tylko osób
           pracujących 15-20 lat na stanowiskach kontrolerskich. Jednym z głównych aspektów modernizacji jest możliwość
           kształtowania ścieżki kariery. W każdym zawodzie, zawsze warto podnosić kwalifikacje zawodowe (również poprzez
           studia, kursy itp.).
           To, czy ktoś zostanie zakwalifikowany do korpusu oficerów młodszych, zależeć będzie od tego, jaki w momencie
           wejścia w życie ustawy, dana osoba będzie miała stopień. Do korpusu oficerów młodszych wejdą więc wszyscy,
           którzy mają stopień aspiranta celnego, starszego aspiranta celnego lub podkomisarza celnego, nawet jeśli nie piastuje
           stanowiska kierowniczego (art. 219 ust. 5 p. 1). Nie oznacza to oczywiście, że po wejściu w życie ustawy, korpusy
           nie będą otwarte dla innych funkcjonariuszy. Szanse na awans zarówno w stopniu jak i stanowisku pozostaną nadal.
           W rozporządzeniu wykonawczym zostanie określone, które osoby będą uprawnione do udziału w szkoleniu oficerskim
           czy też aspiranckim. Klarowna ścieżka kariery polegać będzie na tym, że każdy funkcjonariusz, który będzie spełniał
           określone w przepisach wymogi, będzie mógł ubiegać się o zakwalifikowanie do szkolenia do konkretnego korpusu
           (art. 115 ust. 10).

34


  Czy po wejściu nowej ustawy, funkcjonariusz będący obecnie na stanowisku kierownika zmiany, posiadający średnie
  wykształcenie, będzie mógł dalej pełnić tę funkcję?


           W rozporządzeniu Ministra Finansów w sprawie wykazu i kategorii stanowisk służbowych, wymaganych kwalifikacji,
           dokumentów potwierdzających spełnienie tych wymogów, trybu awansowania oraz trybu dokonywania zmian
           na stanowiskach służbowych funkcjonariuszy Służby Celnej, zostaną określone warunki i wymogi, które należy
           wypełnić, ażeby móc zajmować konkretne stanowisko. Projekt rozporządzenia przewiduje, że wymagane
           wykształcenie dla osoby piastującej stanowisko kierownika zmiany (zaliczane do kategorii stanowisk kierowniczych
           w izbach celnych i urzędach celnych), to wykształcenie wyższe. Wobec tego, osoba z wykształceniem średnim
           nie będzie mogła piastować tego stanowiska.

33


  Czy będąc obecnie pracownikiem korpusu służby cywilnej, po przyjęciu propozycji pełnienia służby jako funkcjonariusz
  celny, osoba taka będzie zobowiązana do odbycia zasadniczego kursu celnego, zdawania egzaminów, czy tez odbycia
  innego szkolenia?


           Jeżeli taka osoba w momencie wejścia w życie ustawy, będzie pracować na podstawie umowy o pracę na czas
           określony, to zostanie ona skierowana do służby przygotowawczej. Zatem będzie musiała odbyć zasadniczy kurs
           celny i zdać egzaminy. Jeżeli natomiast, osoba taka, w momencie wejścia w życie ustawy, będzie pracować na
           podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, to zostanie ona skierowana do służby stałej. Wówczas, nie będzie
           musiała już odbywać zasadniczego kursu celnego ani zdawać związanych z nim egzaminów (art. 220 ust. 4).

32


  Czy osoby pracujące w policji skarbowej będą mogły przenieść się na własne życzenie do Służby Celnej?
  Czy funkcjonariusz celny będzie mógł przenieść się do policji skarbowej w ramach przyszłej ustawy, zachowując
   dotychczasowy okres służby i stanowisko analogiczne do zajmowanego?


           Osoby pracujące w administracji skarbowej będą mogły przenieść się na własne życzenie do Służby Celnej
           w przyszłości, tak jak mogą przenieść się dzisiaj. Funkcjonariusz celny, może zarówno dziś jak i będzie mógł
           w przyszłości, przenieść się do urzędu kontroli skarbowej. Jednakże pracę urzędników kontroli skarbowej reguluje
           ustawa o służbie cywilnej. Nie może być zatem gwarancji zajmowania analogicznego stanowiska.

31


  Pracuję w oddziale celnym wewnętrznym, w referacie ogólnym (sporządzam statystyki i inne). Czy będę miała wybór
  statusu, czy automatycznie pozostanę funkcjonariuszem celnym?


           Każdemu funkcjonariuszowi oraz każdemu pracownikowi korpusu służby cywilnej zostanie przedstawiona propozycja,
           która określać będzie między innymi jego status. Będzie on miał możliwość przyjęcia jej lub odrzucenia. Jeżeli
           ją odrzuci, zostanie mu przedstawiona propozycja pracy/służby w innym statusie, ale w innej komórce organizacyjnej,
           niekoniecznie w tym samym miejscu, gdzie pracuje/pełni służbę obecnie. Dotyczy to także funkcjonariuszy pełniących
           służbę w oddziałach celnych wewnętrznych. Zadania wykonywane w oddziałach celnych są przewidziane jako te,
           które powinni wykonywać funkcjonariusze celni. Zatem, zostanie takiej osobie przedstawiona propozycja pełnienia
           służby (status funkcjonariusza).

30


  Według jakich kryteriów będzie przyporządkowana grupa uposażenia zasadniczego w ramach jednego stanowiska
  służbowego? Przykładowo: starszy specjalista może być zaszeregowany do VII, VIII, IX grupy zaszeregowania.
  Od czego będzie zależeć, do której grupy trafi?


           Pod uwagę będą brane kwalifikacje, wykształcenie, doświadczenie zawodowe, staż pracy oraz dotychczasowa ocena
           pracownika. W rozporządzeniu wykonawczym zostanie to określone szczegółowo.

29


  Jestem funkcjonariuszem w służbie przygotowawczej, którą rozpocząłem w 2008 r. czy w związku z wejściem nowej
  ustawy o służbie Celnej obejmie mnie skrócenie służby przygotowawczej z 3 do 2 lat?


           Zgodnie z art. 80 ust. 4 ustawy, jeżeli funkcjonariusz celny rozpoczął i w momencie wejścia w życie ustawy jeszcze
           nie zakończył służby przygotowawczej, stosuje się wobec niego nową ustawę. Można go będzie, zatem zwolnić
           z odbywania dalszej części służby przygotowawczej.

28


  Wydziały Informatyki przeznaczone zostały do tzw. „ucywilnienia” w 2009 r. na dzień 1 stycznia 2009 r.
  funkcjonariusze celni pełniący służbę w wydziale IT maja prawo m.in. do urlopu zdrowotnego, np. na pobyt
  w sanatorium oraz do dodatkowych dni urlopu wypoczynkowego. Czy te prawa będą zachowane w całym 2009 roku,
  czy też tylko w terminie do dnia objęcia ich tzw. „ucywilnieniem”. Czy dodatkowy urlop wypoczynkowy będzie
  proporcjonalnie rozliczony tj. ilość dni przypadająca do dnia „ucywilnienia”, czy też funkcjonariusz celny
  będzie miał prawo do przysługującego mu wymiaru w 2009 r. w całości (czyli gdyby był cały rok 2009
  funkcjonariuszem celnym)?


           Prawa należne funkcjonariuszom będą przysługiwały osobom, które pełnią służbę (status funkcjonariusza) do momentu
           zmiany tego statusu, a nie przez cały rok 2009. Osoby takie, po wejściu w życie ustawy, będą mogły skorzystać
           z dodatkowego urlopu wypoczynkowego rozliczonego proporcjonalnie, w stosunku do okresu, w jakim w ciągu roku
           pełnili służbę. W zamian za utracony dodatkowy urlop wypoczynkowy, osoby takie otrzymają podwyżkę
           rekompensującą prawo do tego urlopu.

27


  Pracuję w wydziale przewidzianym do „ucywilnienia”. Jestem pracownikiem korpusu służby cywilnej. Czy moje
  wynagrodzenie po modernizacji ulegnie zmianie? Czy tylko wyniki wartościowania będą miały wpływ na likwidację
  kominów płacowych? Czy stopień służbowy? Czy lata pracy? Czy może indywidualna decyzja dyrektora?
  Czy wykształcenie?


           Generalną zasadą modernizacji jest niepodważalna zasada, że wynagrodzenie lub uposażenie żadnej osoby nie będzie
           po wejściu w życie ustawy niższe niż dotychczasowe. Tylko wyniki wartościowania będą miały wpływ na rozpoczęcie
           procesu likwidacji kominów płacowych. Generalna zasadą wartościowania stanowisk jest, aby wykonujący te same
           zadania otrzymywali takie samo uposażenie/wynagrodzenie.

26


  Czy po modernizacji nadal będzie obowiązywała zasada „wynagrodzenia nabytego”? Czy będzie zależne
  od wykonywanych obowiązków? Przykład: Ekspert celny z 20-letnim stażem pracuje 30 minut i ma 5 tys. netto,
  aktualnie, z racji wieku i umiejętności nic odpowiedzialnego nie robi? Czy pracodawca będzie miał możliwość
  urealnienia wynagrodzenia? Jeśli tak, to na czyj wniosek i do kogo?


           Każda efektywnie zarządzana i funkcjonująca instytucja dba o to, żeby efektywnie wykorzystywać osoby z dużym
           potencjałem. Służba Celna też powinna się taką zasadą kierować i wykorzystywać takie doświadczone osoby
           do wykonywania bardziej skomplikowanych zadań. Opis i wartościowanie stanowisk mają poprawić efektywność
           wykorzystania funkcjonariuszy z dużą wiedzą i doświadczeniem zawodowym. Wysokość uposażenia powinna wynikać
           ze stanowiska, a co za tym idzie z wykonywanych przez funkcjonariusza zadań. Wymogi będą jasno określone
           i dla każdego dostępne. Jeżeli zatem obecne stanowisko takiej osoby zostanie wartościowane a jej uposażenie
           będzie dużo większe niż wynikałoby to z zadań przez nią wykonywanych, to taka osoba nie będzie beneficjentem
           podwyżek. Zatem, jeżeli taka osoba nie zmieni stanowiska, to z biegiem lat różnica w poborach zaniknie. Jedną
           z generalnych zasad modernizacji jest bowiem zasada, że żadna osoba nie będzie miała niższego wynagrodzenia
           niż przed wejściem w życie ustawy a następnie, że uposażenie będzie zależało od stopnia skomplikowania
           i odpowiedzialności wykonywanych zadań a nie od „racji wieku i niewykorzystanych umiejętności”.

25


  Czy po modernizacji, bądź w trakcie, pracownik ma prawo skutecznie ubiegać się o wyrównanie wynagrodzenia
  w stosunku do innych pracowników (wykonując podobnej trudności zadania). Co jest ważniejszym argumentem,
  zakres obowiązków czy wynik wartościowania?


           Temu ma właśnie służyć wartościowanie stanowisk, aby doprowadzić do stanu, aby pracownicy/funkcjonariusze
           wykonujący takie same zadania na tym samym stanowisku otrzymywali takie samo wynagrodzenie/uposażenie.
           Aby otrzymywali pobory odpowiadające danemu stanowisku. Jeżeli ktoś otrzymuje większe wynagrodzenie/uposażenie,
           to zachowa je. Ale, jeżeli ktoś otrzymuje niższe pobory, niż będzie to wynikać ze wartościowania jego stanowiska
           to otrzyma podwyżkę. Modernizacja opiera się nie na tym, aby przysłowiowy Kowalski otrzymywał takie same pobory
           jak przysłowiowy „Nowak”, ale na tym, aby obaj oni otrzymywali wynagrodzenie/uposażenie zgodne z wykonywanymi
           przez nich zadaniami, a będą one wynikały z wartościowania stanowisk. Jeżeli zatem „Kowalski” i „Nowak” będą
           pracować na tym samym stanowisku i wykonywać te same zadania, będą w perspektywie, co do zasady otrzymywać
           takie same pobory.

24


  Czy po modernizacji nadal będzie obowiązywała „uznaniowość wewnętrzna” czy to naczelnika czy też dyrektora?
  Czy może planuje się rozwój pracownika przez komisje zewnętrzne?


           W zakresie uposażenia/wynagrodzenia nie będzie uznaniowości. Pobory będą wynikały z wykonywanych
           zadań/stanowiska. Uznaniowość pozostanie oczywiście w zakresie przyznawania nagród. Natomiast ścieżkę kariery
           zawodowej w stanowisku każdy będzie mógł kształtować sobie sam. Będzie mógł zgłosić się do postępowania
           kwalifikacyjnego na wyższe stanowisko, jeżeli będzie spełniać wymogi określone dla danego stanowiska,
           oraz gdy będzie to wolne stanowisko. W toku rekrutacji wewnętrznej, po złożeniu aplikacji przez osobę lub osoby
           ubiegające się o to stanowisko, ich kwalifikacje będą oceniane przez zespół powołany przez kierownika urzędu
           (a więc nie jednoosobowo). Wyboru kandydata będzie dokonywał kierownik urzędu na podstawie rekomendacji
           tego zespołu.

23


  Jaką propozycję otrzymają osoby alokowane, obecnie pełniące służbę w izbach celnych znacznie oddalonych
  od miejsca zamieszkania? Czy zostanie wskazane miejsce pełnienia służby? Gdzie, w przypadku tych osób?


           Otrzymane propozycje, zgodnie z brzmieniem art. 219, będą zawierać między innymi także miejsce pełnienia służby.
           W każdym przypadku, będzie to indywidualna propozycja, zazwyczaj oparta na zadaniach wykonywanych dotychczas,
           w dotychczasowym miejscu pracy/służby.

22


  Jaką wartość mają akty mianowania i czemu mają służyć, skoro w żaden sposób nie chronią funkcjonariusza celnego.
  Dlaczego funkcjonariuszy celnych ucywilnia się a cywili robi się funkcjonariuszami?


           Akt mianowania jest aktem administracyjnym. Ustawa porządkuje strukturę Służby Celnej. Precyzyjne określenie
           zadań, które powinni wykonywać funkcjonariusze oraz zadań, które mogą wykonywać członkowie korpusu służby
           cywilnej jest niezbędnym elementem modernizacji. Każdy zmieniający status będzie miał prawo wyboru, czy zostać
           w dotychczasowym miejscu ale w innym statusie, czy też zmienić miejsce pracy/służby ale zachować dotychczasowy
           status.

21


  Jaką propozycję otrzymają osoby alokowane, obecnie pełniące służbę w izbach celnych znacznie oddalonych
  od miejsca zamieszkania? Czy zostanie wskazane miejsce pełnienia służby? Gdzie, w przypadku tych osób?


           Propozycja, zgodnie z art. 219 zawiera między innymi miejsce pełnienia służby. Dotyczyć to będzie wszystkich,
           również osób alokowanych. Natomiast osoby alokowane, zgodnie z dyspozycją art. 227 ust. 3 projektu, zachowają
           prawo do świadczeń związanych z alokacją np.: dodatków mieszkaniowych, jeśli nie zmienią statusu na pracownika
           służby cywilnej.

20


  Pracuję w wydziale przeznaczonym do „ucywilnienia”. Moja miesięczna pensja to: uposażenie zasadnicze, dodatek
  służbowy za stopień oraz dodatek z tytułu wysługi lat. Przysługuje mi dodatkowy urlop wypoczynkowy. Czy po
  „ucywilnieniu” będę miał/miała zagwarantowaną pensję „netto” w obecnej wysokości, tzn. czy otrzymane wynagrodzenie
  będzie sumą obecnych składników pensji czy też będzie odpowiadało jedynie obecnemu uposażeniu zasadniczemu?
  Czy zachowam prawo do dodatkowego urlopu? Czy w przypadku otrzymania zwolnienia lekarskiego, będzie ono nadal
  płatne w 100%?


           Osoba zmieniająca status z funkcjonariusza na pracownika służby cywilnej zamieni stosunek służby na stosunek pracy.
           Będzie miała zagwarantowane wynagrodzenie odpowiadające sumie obecnych składników uposażenia (uposażenie
           zasadnicze + dodatek za stopień) a nie jedynie uposażeniu zasadniczemu (zachowa wynagrodzenie nie niższe niż
           dotychczas otrzymywane uposażenie, a także dodatek stażowy). Taka osoba nie zachowa natomiast prawa
           do dodatkowego urlopu ani w 100% płatnego zwolnienia lekarskiego, ponieważ są to przywileje związane ze stosunkiem
           służby. Taka osoba otrzyma w zamian podwyżkę stanowiącą średnią rekompensatę finansową z tytułu utraconego:
           dodatkowego urlopu, w 100% płatnego zwolnienia lekarskiego, biletu kolejowego oraz „mundurówki”.

19


  Czy w momencie przejścia na pracownika cywilnego będzie zagwarantowany dochód łącznie ze wszystkimi dodatkami
  na tym samym poziomie? Dotyczy to wynagrodzenia brutto w skali roku (tzn PIT)?


           Zgodnie z art. 219 ust. 3 p. 2 projektu taka osoba otrzyma wynagrodzenie nie niższe od dotychczas otrzymywanego
           uposażenia z dodatkami. Dotyczy to jednak wynagrodzenia miesięcznego. W skład dochodu rocznego wchodzą także
           nagrody, które mają charakter uznaniowy. Nagrody są wypłacane zarówno osobom pracującym w Służbie Celnej
           na podstawie stosunku służby oraz w służbie cywilnej na podstawie stosunku pracy.

18


  W jaki sposób przewiduje się rozwiązanie problemu funkcjonariuszy celnych pracujących w komórkach,
  które przeznaczone są w całości do ucywilnienia a którzy zostali alokowani i otrzymują świadczenia związane
  z przeniesieniem służbowym? Czy w tym przypadku takie świadczenia zostaną im zabrane (w momencie,
  gdy zostaną pracownikami cywilnymi)?


           Świadczenia związane z przeniesieniem służbowym należą do innych niż uposażenie świadczeń pieniężnych
           i są przewidziane przez projekt ustawy o Służbie Celnej. Nie mogą więc z nich korzystać osoby, których prawa
           i obowiązki reguluje ustawa o służbie cywilnej. Funkcjonariusze, którzy z racji pełnienia dotychczasowej służby
           w komórkach przeznaczonych w całości do „ucywilnienia” będą mogli skorzystać z możliwości utrzymania
           dotychczasowego statusu, co wiąże się z koniecznością pełnienia służby w innej komórce a nawet innym miejscu.

17


  W jaki sposób będzie się odbywało zaszeregowanie, a co za tym idzie wartościowanie stanowisk funkcjonariuszy,
  którzy obecnie są zawieszeni, ponieważ tyczy się przeciwko nim postępowanie sądowe?


           Zaszeregowanie i wartościowanie odnosi się do stanowisk a nie do konkretnych osób. Po to, aby stanowiska
           funkcjonariuszy wykonujących te same zadania wiązały się z tym samym uposażeniem zasadniczym. Stanowiska
           będą wartościowane na podstawie wykonywanych zadań a nie na podstawie zajmowania ich przez poszczególne
           osoby (zob. odp. Nr. 3). Zostanie zwartościowane stanowisko tej osoby.

16


  Czy departamenty i wydziały będące w strukturze organizacyjnej Ministerstwa Finansów a podległe szefowi Służby
  Celnej będą podlegać w całości/części procesowi ucywilnienia? Jeśli tak, to które?


           Tak, w Ministerstwie Finansów projektowane jest przeprowadzenie ucywilnienia na takiej samej zasadzie jak w izbach
           celnych i urzędach celnych, czyli:
           W Departamencie Kontroli Celno-Akcyzowej i Kontroli Gier – pełnić służbę będą funkcjonariusze celni.
           W Departamencie Służby Celnej – pracować będą pracownicy cywilni, za wyjątkiem Wydziału Szkolenia.
           W Departamencie Polityki Celnej i w Departamencie Podatku Akcyzowego i Ekologicznego – analogicznie
           jak w orzecznictwie.

15


  Obecnie w komórkach, które mają być „ucywilnione”, pracują funkcjonariusze z wieloletnim stażem. Czy brana jest
  pod uwagę opcja przeniesienia na te stanowiska funkcjonariuszy w służbie przygotowawczej, którzy nie mają jeszcze
  zdanych egzaminów?


           Każda osoba, której dotyczyć będzie zmiana statusu będzie miała prawo wyboru – czy wykonywać dotychczasowe
           zadnia przy zmienionym statusie, czy też inne zadania przy tym samym statusie. Należy zauważyć, że osoby
           z wieloletnim stażem mogą być zarówno wartościowym funkcjonariuszem jak i wartościowym pracownikiem
           służby cywilnej. Obydwa piony potrzebują osób z dużym doświadczeniem. Nie ma powodów przenoszenia osób
           w służbie przygotowawczej do innych komórek niż te, w których są obecnie.

14


  Pracuję w komórce informatycznej. Czy po „ucywilnieniu” w przyszłym roku, będę musiała zdawać egzamin celny
  i egzamin z języka obcego? Czy będąc pracownikiem cywilnym będę musiała przejść służbę przygotowawczą?


           Jeżeli osoba staje się pracownikiem służby cywilnej, wówczas zasady i warunki jej pracy reguluje ustawa
           o służbie cywilnej. Nie będzie zatem musiała zdawać egzaminów ani odbywać służby przygotowawczej,
           które są obowiązkami określonymi w ustawie o Służbie Celnej.

13


  Czy słuszne jest wartościowanie stanowisk a nie osób? Czy nie doprowadzi to do tego, że w niektórych przypadkach
  funkcjonariusze posiadający wiedzę, wykształcenie będą „odstawiani na bok”? Że ktoś wykształcony, mądry i z wiedzą
  będzie zajmował stanowisko niższe niż funkcjonariusz bez wykształcenia, bez wiedzy, ale z układów i posadzony
  na lepszym stanowisku tylko po to, by lepiej zarobić? Czy nie byłoby lepszym rozwiązaniem połączenie stanowisk
  z wartościowaniem osób pod ich kątem przydatności do zajmowania przez nich odpowiednich stanowisk?
  Czy nie należy uważnie przyjrzeć się systemowi zarządzania kadrami, o ile coś takiego w Służbie istnieje?


           Wartościowanie dotyczy stanowisk służbowych, a nie osób. Funkcjonariusze powinni być wykorzystywani zgodnie
           ze swoimi kwalifikacjami. Rekrutacja i ścieżka kariery mają służyć uniemożliwieniu właśnie takiej sytuacji,
           aby osoby kompetentne, doświadczone, posiadające dużą wiedzę zajmowały stanowiska nieodpowiadające
           ich kwalifikacjom.

12


  Czy w związku z reformą zostanie zmniejszona liczba komórek organizacyjnych w poszczególnych izbach celnych
  poprzez ich łączenie?
  Czy będzie sprawdzane rzeczywiste obciążenie pracą w poszczególnych wydziałach w celu optymalizacji zatrudnienia?
  Czy nie dojdzie do tego, że niektóre wydziały będą utrzymane „na siłę”, choć obciążenie pracą w nich nie wymaga
  zatrudnienia obecnej liczby funkcjonariuszy, ze względu na to, że naczelnik dalej musi być naczelnikiem?


           Tę kwestię reguluje zarządzenie Ministra Finansów w sprawie nadania statutów Izbom Celnym i Urzędom Celnym.
           Nowy projekt zarządzenia w sprawie statutów przewiduje możliwość łączenia komórek organizacyjnych i odejście
           od zasady, że wybrane komórki muszą być wydziałami. Status określonej komórki organizacyjnej będzie uzależniony
           od liczby osób zatrudnionych, a przerostowi zatrudnienia ma służyć przeprowadzana etatyzacja.

11


  Art. 220 ust.4 projektu ustawy o Służbie Celnej z dnia 10.11.2008r. dokonuje degradacji funkcjonariuszy
  z dotychczasowym stopniem służbowym podkomisarza celnego, poprzez umieszczenie tych funkcjonariuszy
  „z urzędu” w „gronie oficerów młodszych”. Moje zastrzeżenia budzi zapis art. 220 ust. 7 i 8. Proponowane zapisy
  dzielą funkcjonariuszy na tych, którzy tracą prawa nabyte i tych, którzy ich nie tracą. Proszę o wyjaśnienie
  wątpliwości w tym zakresie.


           Nie może być mowy o jakiejkolwiek degradacji, ponieważ nie można porównywać w ten sposób nowych i starych stopni.
           Projekt ustawy o Służbie Celnej wskazuje stopnie, które wchodzą do korpusu oficerów starszych i młodszych
           oraz zasady, na jakich ma się to odbywać oraz potwierdzenie ich zasadności (pozytywnie zdany egzamin w ciągu
           dwóch lat).

10


  Czy w momencie przejścia na pracownika cywilnego gwarantowane wynagrodzenie na tym samym poziomie dotyczy
  tylko wynagrodzenia zasadniczego, czy też zostanie wliczony do podstawy dodatek za stopień?


           Pod pojęciem „uposażenie” ( zgodnie z art. 146) rozumie się uposażenie wraz z dodatkami. Zatem gwarancja, o której
           mowa w pytaniu dotyczy uposażenia wraz z dodatkami do uposażenia.

9


  Czy przy przygotowaniach propozycji dla funkcjonariuszy pod uwagę brany będzie cały przebieg służby, czy liczyć
  się będzie tylko fakt, w jakiej komórce obecnie pełni służbę?


           Do określenia elementów propozycji będzie brany pod uwagę cały przebieg służby.

8


  Czy w związku z reformą zostanie zmniejszona ilość komórek organizacyjnych w poszczególnych izbach poprzez
  ich łączenie?
  Czy będzie sprawdzane rzeczywiste obciążenie pracą w poszczególnych wydziałach w celu optymalizacji zatrudnienia?
  Czy nie dojdzie do tego, że - ze względu na to, że naczelnik nadal musi być naczelnikiem - niektóre wydziały będą
  utrzymane na siłę, choć obciążenie pracą w nich nie wymaga zatrudnienia obecnej liczby funkcjonariuszy?


           Ustawa o Służbie Celnej nie określa liczby komórek organizacyjnych w poszczególnych izbach celnych. Natomiast
           projekt statutu izby celnej przewiduje możliwość łączenia komórek i odejście od zasady, że wybrane komórki muszą
           być wydziałami. Status określonej komórki będzie uzależniony od liczby zatrudnionych w niej osób, a przerostowi
           zatrudnienia ma zapobiec przeprowadzony proces etatyzacji.

7


  19.11.2010r. kończy mi się służba przygotowawcza. Odbyłam już zasadniczy kurs celny, 3 wyjazdowe moduły.
  Czy jeśli przejdę do służby cywilnej w przyszłym roku ( pracuję w komórce informatycznej ), to czy będę musiała
  zdawać egzamin celny i egzamin z języka obcego? Czy będę musiała odbyć służbę przygotowawczą?


           Jeżeli dana osoba staje się członkiem korpusu służby cywilnej, wówczas zasady i warunki jej pracy reguluje ustawa
           o służbie cywilnej. Nie będzie więc zobowiązana do zdawania egzaminów określonych w ustawie o Służbie Celnej.

6


  W jaki sposób będzie wyglądało zaszeregowanie (w kontekście zrównania płacy na tym samym stanowisku)
  pracowników tzn. czy funkcjonariusz celny, pracujący 12 lat jako młodszy kontroler celny, mający podniesione widełki
  płacowe maksymalnie, wykonujący tę samą pracę co jego kolega inspektor celny pracujący 10 lat w cle i zarabiający
  2 razy tyle, ma szanse na podniesienie uposażenia? Czy z racji tego, że jest MKC, uposażenie zostanie mu
  zmniejszone, czy wyrównane do całej reszty.


           Zaszeregowanie stanowiska pracy będzie poprzedzone procesem wartościowania stanowisk. Jeżeli po tym procesie
           danemu funkcjonariuszowi celnemu na danym stanowisku miałoby przysługiwać niższe uposażenie (wynikające z
           wartości i zadań wykonywanych na danym stanowisku), to zachowa on prawo do dotychczasowego wynagrodzenia,
           zgodnie z art. 220 ust. 13 projektu ustawy o Służbie Celnej. Wynagrodzenie nie zostanie więc zmniejszone, ale taka
           osoba nie będzie w przyszłości beneficjentem podwyżek. Natomiast w przypadku osoby z niższym uposażeniem,
           jeżeli na danym stanowisku miałoby przysługiwać wyższe uposażenie, to jego dotychczasowe uposażenie zostanie
           podwyższone. W procesie modernizacji nie zostanie obniżone uposażenie żadnej z osób.
           Wartościowanie stanowisk ma na celu doprowadzenie do takiej sytuacji, w której pracownicy wykonujący te same
           zadania, otrzymują takie samo uposażenie zasadnicze.

5


  Obecnie pracuję w komórce, w której po zmianach mają pracować cywile. Jestem kontrolerem celnym, czy w tym
  przypadku zostanę zwolniony i zatrudniony jako „cywil”?


           Takiemu funkcjonariuszowi zostanie przedstawiona propozycja nawiązania stosunku pracy i wykonywanie tych samych
           zadań, w tym samym miejscu, co dotychczas, z uposażeniem zasadniczym nie niższym niż dotychczas otrzymywane.
           W tym przypadku stosunek służby zostanie przekształcony w stosunek pracy – taki zapis zawiera art. 220 projektu
           ustawy o Służbie Celnej. Jeżeli funkcjonariusz jej nie przyjmie, zostanie mu przedstawiona propozycja dalszego
           pełnienia służby, ale w innej komórce lub nawet w innym miejscu, w statusie funkcjonariusza celnego. Jeżeli nie
           przyjmie i tej propozycji, zostanie zwolniony za wypowiedzeniem (3 miesiące w służbie stałej).

4


  Dlaczego nie zagwarantuje się funkcjonariuszom celnym ochrony w postaci gwarancji dożywotniej pracy w Służbie
  Celnej, chyba że zostanie im postawiony poważny zarzut? (np. taką ochronę mają funkcjonariusze służb niemieckich).


           W całym polskim systemie prawnym nie jest znana taka instytucja jak „gwarancja dożywotniej pracy”. Służbę
           rozpoczyna się po dobrowolnym zgłoszeniu się do niej, a zasady zwolnienia funkcjonariusza celnego są ściśle
           określone w ustawie o Służbie Celnej (art. 104-105) i są podobne jak w innych służbach (Policji czy Straży Granicznej).

3


  Czy wartościowanie stanowisk odbędzie się na zasadzie sztywnych reguł dotyczących wymogów, jakie powinni
  spełniać funkcjonariusze zajmujący dane stanowiska czy też zostanie pozostawiona przełożonym dowolność
  w wartościowaniu?


           Nie będzie dowolności. Sens wartościowania jest taki, żeby stanowiska funkcjonariuszy wykonujących te same
           zadania w różnych miejscach były tak samo zwartościowane i wiązały się z tym samym uposażeniem zasadniczym.
           Możliwe będą w ramach poszczególnych stanowisk 2 bądź 3 kategorie uposażenia zależne od stopnia skomplikowania
           wykonywanych zadań (ścieżka awansu poziomego). Aby to zapewnić, powołany zostanie centralny zespół
           ds. wartościowania oraz zespoły w poszczególnych izbach celnych. Stanowiska będą wartościowane na podstawie
           wykonywanych zadań.

2


  Czy wiadomo już jak będzie wyglądało wartościowanie i opis stanowisk?


           Stanowiska zostaną zwartościowane na podstawie zarządzenia, które zostanie opracowane na bazie rozwiązań
           Transition Facility 2005 na wzór niemiecki i holenderski.

1


  Czy art. 21 ust. 1 projektu ustawy o Służbie Celnej oznacza, że minister otrzymuje dowolność w dysponowaniu liczbą
  izb i urzędów celnych? Czy jeżeli po jakimś czasie okaże się, że jednostka organizacyjna odbiega od średniej pod
  względem przydatności, wyda rozporządzenie o likwidacji i nikt tego nie będzie nadzorował?


           Taki przepis i takie uprawnienia ministra obowiązują w obecnym stanie prawnym. Do jego kompetencji należy również
           określanie liczby izb i urzędów celnych, w celu zapewnienia sprawnej realizacji działań (biorąc także pod uwagę obrót
           gospodarczy). Kształtowanie struktury organizacyjnej każdej administracji rządowej jest domeną ministra
           nadzorującego.